Niedawno pisaliśmy o powrocie homofobicznej nagonki, którą pamiętamy z kampanii wyborczej lat 2019–2020, a która znów zaczyna pojawiać się w wypowiedziach polityków partii rządzącej. Wtedy mowa była wprost o „ideologii LGBT”, dziś pojawia się też znajoma już wszystkim „seksualizacja dzieci”.

Wcześniej reagowaliśmy na konkretne wypowiedzi i próbowaliśmy przewidzieć, jak potoczy się dalsza część kampanii. Dziś wiemy, że decyzja zapadła i „seksualizacja dzieci” z wątkiem LGBT+ wraca do gry. Nigdy nie było tak jak jasne jak teraz, że partii rządzącej nie obchodzą ani dzieci, ani rodziny, ani tradycyjne wartości, bo chodzi tylko o utrzymanie się przy władzy. Do rządu mamy jedno przesłanie: widzimy, co robicie.

Według przecieków, które dotarły do nas i innych organizacji społecznych w tym miesiącu, propagandowy atak zaplanowano w okolicach warszawskiej Parady Równości — 17 czerwca — z możliwym dniem różnicy. Mają wtedy zostać opublikowane spoty wideo przygotowane przez skrajnie prawicowe i fundamentalistyczne organizacje, dzięki czemu rząd uniknie oskarżenia o prowadzenie nienawistnej kampanii na kilka miesięcy przed wyborami. Dowiemy się, że „środowisko LGBT+ seksualizuje dzieci” i że ma to miejsce od dawna na „zgniłym Zachodzie”, a „sprowadzić to do Polski” chce sam Donald Tusk wraz z resztą opozycji. Jeśli to nie wystarczy do przekonania kogokolwiek, że nie chodzi tu o żadną troskę, tylko o kampanię polityczną, to dodajmy, że decyzja o uruchomieniu ostrej nagonki zapadła po przeprowadzeniu badań fokusowych. Obozowi władzy po prostu wyszło w konsultacjach, że straszenie „deprawacją dzieci” może przynieść polityczny zysk.

Przerabialiśmy w Polsce różne formy propagandy o „seksualizacji dzieci” już wiele razy, a za każdym razem tok myślenia był taki sam. Edukację seksualną uznaje się za szkodliwą, bo przedstawia dzieciom temat ludzkiej seksualności zbyt wcześnie i zbyt dokładnie, a za całą ideę ma odpowiadać zazwyczaj jakieś tajemnicze „lobby LGBT”, WHO albo złowieszcze organizacje pozarządowe. Nawet kiedy odniesienie do społeczności LGBT+ nie pojawia się w sposób bezpośredni, wraca motyw „prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie ze swoimi wartościami”, gdzie chodzi oczywiście o to, żeby przypadkiem nie mówić uczniom, że bycie niehetero jest zupełnie normalne, a gnębienie koleżanek i kolegów LGBT+ nie jest w porządku. 

Fundamentaliści religijni nie od wczoraj współpracują w skali globalnej, wymieniając się pieniędzmi, narracjami i metodami. Temat rzekomego „seksualizowania dzieci” przez osoby LGBT+ pojawiał się chociażby w rosyjskiej polityce. Putin wykorzystał go w Rosji, by wprowadzić drakońskie prawo zakazujące „propagandy LGBT”, które de facto delegalizuje aktywizm i widzialność queerowej społeczności, nakładając kary za mówienie o osobach LGBT+ w sposób inny niż negatywny. Podobne rozwiązania wprowadził na Węgrzech Orban. W Polsce pojawiła się analogiczna propozycja pod postacią projektu ustawy „Stop LGBT”. Do listy inspiracji dołączyły niedawno Stany Zjednoczone, a konkretnie te stany rządzone przez fundamentalistyczne odłamy Partii Republikańskiej. Obrazy drag queens czytających książki dzieciom w bibliotekach być może zobaczymy niedługo w Polsce, nawet jeśli tego typu wydarzenia są w naszym kraju rzadkością. 

Nie tylko „seksualizacją dzieci” straszy się obecnie w USA. Moralną panikę wszczęto tam również wokół tematu tranzycji nastolatków. Rezultaty są tragiczne — w niektórych stanach uzgodnienia płci niepełnoletnich osób trans po prostu zakazano. Floryda wprowadziła również zapis umożliwiający odbieranie dzieci rodzicom, którzy wspierali je w procesie tranzycji. Taki pomysł pojawił się już też w Polsce dzięki Ordo Iuris, a wstępną pracę — straszenie detranzycjami i „okaleczaniem dzieci” w propagandowej książce, której tłumaczenie dofinansował rząd — już wykonano. To niestety bardzo możliwe, że właśnie na plecach osób transpłciowych, a konkretnie transpłciowych nastolatków, rząd postanowił postawić fundamenty swojej kampanii. 

Zmieniliśmy się wszyscy przez ostatnie kilka lat. Jesteśmy bardziej zmęczeni, ale też i wkurzeni. Otwarcie mówimy, czego chcemy. Media nauczyły się, że osoby LGBT+ warto pytać o zdanie, gdy są tematem rozmowy, zmienił się sposób pisania tekstów o osobach transpłciowych. Sondaże — tak jak zawsze — pokazują, że Polska staje się stopniowo coraz bardziej otwarta. Rząd ma swój elektorat, który nie jest przyjazny wobec osób LGBT+, ale to nie jest reprezentacyjna większość społeczeństwa. Kiedy politycy będą na nas szczuć, my będziemy obnażać ich manipulacje, punktować kłamstwa i pokazywać, że rzeczywistość jest zupełnie inna. Jak patetycznie by to nie brzmiało, prawda jest po naszej stronie. 

Każda osoba LGBT+ była kiedyś dzieckiem i nastolatkiem. Nie bierzemy się znikąd. Kłamstwa i oskarżenia rzucane w kierunku abstrakcyjnej „ideologii LGBT”, ewentualnie środowisk czy lobby, słyszą także te młode osoby, które dopiero odkrywają, że same są queerowe. Wiemy, że polityków prawicy nie obchodzi ich dobro, więc będziemy apelować jedynie do opozycji — dostrzeżcie w nas obywateli, po których stronie trzeba stać, gdy są atakowani. Prawa osób LGBT+ i nasza godność to wcale nie jest temat do debaty politycznej, tylko standard nowoczesnych demokracji. Nie uciekajcie, gdy Kaczyński będzie chciał wam wcisnąć w ręce tęczową flagę. Pokażcie nam wszystkim, że nie da się was zastraszyć kłamstwami z fabryki Putina. 

Przetrwaliśmy lata 2019-2020 i przetrwamy rok 2023. Wiemy dziś znacznie więcej i przygotowywaliśmy się na to, że straszenie „transowaniem dzieci”, „groomingiem” i „seksualizacją”, dotrze i do Polski. Nas, w przeciwieństwie do rządu, obchodzi dobro dzieci — także tych, które są tęczowe. Ochronimy je przed obozem władzy i jego propagandą. I nie przestaniemy walczyć o ich prawa, żeby mogły dorastać w bezpieczniejszej, równiejszej Polsce, gdzie z nikogo nie robi się kozła ofiarnego.

Podpisz się pod apelem o lepszą Polskę dla wszystkich: www.ochronimydzieci.pl

Nasz komentarz do oświadczenia Łukasza Sakowskiego autorstwa Mai Heban

W Magazynie Kontakt ukazał się wczoraj świetny tekst „To tylko teoria spiskowa”, którego autorzy brutalnie rozprawili się z manipulacjami aktywisty anty-trans Łukasza Sakowskiego znanego z profilu To Tylko Teoria. Kiedy artykuł przez kilka godzin roznosił się po internecie, chyba nikt nie podejrzewał, że jeszcze tego samego dnia bohater tekstu wywoła burzę o nieporównanie większej skali, ujawniając się jako osoba detrans – czyli ktoś, kto przeszedł tranzycję, a następnie się z niej wycofał.

Ten rozgłos jest zrozumiały – nie mieliśmy jeszcze w Polsce tak głośnego przypadku detranzycji, a Sakowski przez lata wybudował sobie potężne zasięgi w mediach społecznościowych. W internecie zawrzało. Niestety post trafił też do ludzi, którzy nie potrafią dostrzec, jak nienawistnym językiem mówi o osobach trans jego autor. Nie wiedzą też o jego wcześniejszych kłamstwach jak łączenie aktywizmu LGBT+ z pedofilią czy stwierdzenie wprost, że tranzycja jest szkodliwa.

O ile tranzycja znanej osoby wywołuje zainteresowanie, bo dla wielu osób w Polsce ten temat jest wciąż sensacją, o tyle wycofanie się z procesu uzgodnienia płci jest chyba jeszcze bardziej egzotyczne. Nie dziwi więc, że w ciągu kilku godzin wpis Sakowskiego wyrobił ogromne zasięgi, a jeszcze tego samego wieczoru repost pojawił się w prawicowych mediach. Następnego dnia rano tweet udostępnili już tacy politycy jak Sebastian Kaleta, Robert Winnicki czy Krzysztof Bosak. Wszyscy są oczywiście przeciwni nie tylko tranzycji, ale i równouprawnieniu osób niehetero.

Jak często bywa w przypadku niszowej, ale głośnej (deklaratywnie) feministyczno-tęczowej odnogi ruchu anty-trans, jego największymi sojusznikami są ludzie, którzy nienawidzą tak feminizmu, jak i tęczy. To też bardzo naiwne, żeby uważać, że po zabraniu się za osoby trans skrajna prawica zakończy przemarsz i zostawi konserwatywnych gejów i transfobiczne feministki w spokoju, a może nawet przyzna im łaskawie jakieś prawa człowieka. Nie da się tego jednak przetłumaczyć ludziom narzekającym na „wymazywanie lesbijek przez transseksualistów” czy nazywających tranzycję „nową terapią konwersyjną”. Fundamentaliści z trudną przeszłością to nadal fundamentaliści.

Nie mamy tutaj miejsca, żeby rozwodzić się nad każdą manipulacją, jakiej dopuścił się Łukasz Sakowski choćby w tym jednym tekście o swojej detranzycji. Wspomniany tekst w Magazynie Kontakt jest długi, a dotyka jedynie kilku wypowiedzi blogera, którego kampania anty-trans trwa od lat. Powiedzmy to jednak wprost: przy całym szacunku dla trudnego emocjonalnie doświadczenia, trzeba tę relację traktować niezwykle ostrożnie. Dyskurs uprawiany przez autora To Tylko Teoria przenosi na nasz grunt narracje globalnego ruchu, który aktywnie dąży do ograniczenia praw osób transpłciowych.

W Stanach Zjednoczonych ma obecnie miejsce realny kryzys prawno-medyczny, który zaostrza się z miesiąca na miesiąc. Stany kontrolowane przez konserwatystów z Partii Republikańskiej ignorują zalecenia pediatrów, raporty badaczy oraz głosy rodziców i samych osób transpłciowych, forsując projekty legislacyjne, które nie tylko zakazują tranzycji dla nastolatków albo osób poniżej 25 roku życia (co Sakowski popiera), ale wręcz zmuszają osoby transpłciowe do detranzycji, nawet pod groźbą odbierania trans nastolatków rodzicom, którzy się na to nie zgadzają. Inne stany przyjmują z kolei ustawy o uchodźstwie, żeby pomagać ludziom uciekającym przed prześladowaniami wraz ze swoimi transpłciowymi dziećmi. To horror, który trudno nam sobie wyobrazić nawet w Polsce z naszą „ideologią LGBT” i „strefami wolnymi”. Jego celem jest eliminacja osób trans z życia społecznego, a przez to uniemożliwienie im istnienia. Delegalizacja rzeczywistości.

Działania te odpowiadają czwartemu i piątemu stadium w skali opracowanej przez badacza ludobójstwa Gregory’ego Stantona, czyli kolejno dehumanizacji i organizacji¹. Kluby LGBT+ stają się obiektami ataków neofaszystowskich bojówek, w szkołach zakazuje się mówienia o osobach LGBT+ i czytania tęczowych książek, a popularni komentatorzy polityczni wzywają do „eliminacji transgenderyzmu z przestrzeni publicznej”. Bycie trans przed osiemnastym rokiem życia, a w niektórych stanach także później, staje się nielegalne. Wszystko to jest zgodne z retoryką, którą uprawia autor To Tylko Teoria i inne osoby chowające transfobię za maską pseudonaukowej troski.

Zamieniając trudne, osobiste historie o detranzycji w oręż przeciwko osobom trans, a nierzadko – ponownie, tak jak w przypadku Sakowskiego – przeciwko całej społeczności LGBT+, aktywizmowi, „kulturze woke” i innym chochołom, transfobiczne osoby detrans krzywdzą ludzi, którzy mogliby być ich rodziną. Osoby detrans anty-trans to mniejszość z mniejszości². Ogromna większość detranzycji spowodowana jest przyczynami zewnętrznymi: transfobią społeczeństwa, odrzuceniem przez rodzinę, sytuacją ekonomiczną i problemami w pracy czy szkole³.

Oznacza to, że ogromna większość osób detrans to jednocześnie nadal osoby transpłciowe, które chcą kiedyś ponowić tranzycję albo chciałyby, ale nie mają takiej możliwości. Ta mniejsza część, która faktycznie dochodzi do wniosku, że jednak jest cispłciowa, czyli nie trans, to nadal nie są ludzie tacy jak Łukasz Sakowski, Keira Bell czy Chloe Cole – a więc aktywiści, którzy własne niezadowolenie z tranzycji, na którą im zezwolono, przekuwają w chęć ograniczenia prawa do tranzycji innym. Osoby detrans, które nie chcą wracać do tranzycji, potrzebują nierzadko podobnego wsparcia jak osoby transpłciowe i borykają się z podobnymi problemami. Mogą stanąć przed urzędniczą machiną, nie wiedząc, jak wycofać swoją zmianę danych metrykalnych. Mogą potrzebować wsparcia, by dostosować swoje ciało do tego, jak powinno ono wyglądać, by je zaakceptowali. Mogą zostać odrzuceni przez przyjaciół, rodzinę czy osoby ze społeczności, które nie mogą przełknąć, że muszą na nowo zmienić swój sposób myślenia o danej osobie i przyzwyczaić się do zmiany wyglądu, imienia, zachowania. To niemal lustrzane odbicia tego, co przechodzą osoby trans i jest oczywiste, że aktywizm na rzecz jednej grupy będzie pomagał tej drugiej, a przedstawicieli obu łączy wspólny interes oraz możliwość częściowego zrozumienia swoich unikalnych przeżyć. Ani osobom detrans, ani trans nie pomaga, kiedy ich ciała nazywa się „okaleczonymi”.

Żeby zostać detrans, trzeba najpierw być – przynajmniej chwilowo, nawet jeśli pozornie – trans. Nie istnieje jedno bez drugiego. Te nieliczne, medialne marionetki ruchu anty-trans mogą próbować przejąć detranzycję jako narzędzie do walki z tęczową społecznością, ale to misja skazana na porażkę. Detranzycje będą istniały zawsze, podobnie jak zawsze będą się rodziły kolejne osoby transpłciowe. Być może kolejne badania pokażą, że detranzycji jest więcej – i to nadal nie będzie znaczyło, że uzgodnienia płci należy zakazać albo ograniczyć do niego dostęp. Być może detranzycji będzie kiedyś mniej, bo akceptacja dla niebinarności, homoseksualności, płciowych poszukiwań i płciowej nieoczywistości będzie więcej, przez co siłą rzeczy mniej ludzi będzie decydować się na „klasyczną”, binarną tranzycję z przekonaniem, że to jedyna metoda.

Jest jednak pewne, że żadne przedłużanie okresu diagnostycznego, żadne obostrzenia i prawne przeszkody nie sprawią, że detranzycja przestanie istnieć, bo każda osoba transpłciowa będzie „poprawnie zdiagnozowana”. Diagnostyka transpłciowości nie istnieje, jest tylko diagnostyka braku przeciwwskazań do tranzycji. Nie ma okresu, po którym nie można już powiedzieć, że wraca się do płci przypisanej przy urodzeniu. Nie ma lekarza, który osobie trzydzieści lat po tranzycji powie, że nie ma prawa do stwierdzenia, że jednak jest cispłciowa. Transpłciowości nie da się zmierzyć ani zakazać, a detranzycji oddzielić od siostrzanego procesu tranzycji.

Stawianie oporu nowoczesnej transfobii, która kryje się za maską obrony interesów kobiet, dzieci czy osób homoseksualnych albo nawet i autystycznych, jest trudne. Podobnie jak w przypadku homofobii 50-60 lat temu, transfobiczna propaganda ubiera się w fartuch naukowca, przez co łapią się na nią także ci, którym do skrajnej prawicy daleko. Tak jak umiarkowani liberałowie popierający związki partnerskie kręcą nosem, gdy pojawia się na horyzoncie temat równości małżeńskiej z adopcją, tak osoby wzruszające się historiami o „ludziach uwięzionych w złych ciałach” będą się oburzać, gdy ktoś wciśnie im propagandową interpretację badań o blokerach hormonalnych dla trans nastolatków.

Możliwe, że w najbliższych miesiącach historie takie jak Łukasza Sakowskiego będą wykorzystywane przeciwko osobom trans, a jedność społeczności LGBT+ zostanie ukazana jako wyraz zdrady osób niehetero. Co by się nie działo, osoby detrans muszą wiedzieć, że są częścią rodziny. Niech lekcją z tej historii będzie wniosek, że jak nigdy wcześniej potrzebujemy solidarności i wspólnej walki ramię w ramię, bo jak nigdy wcześniej próbuje się nas podzielić i skłócić. Nie pozwólmy, by przedstawiać osoby po tranzycji albo detranzycji jako wybrakowane, skrzywdzone, okaleczone. Nie pozwólmy, by medialność aktywistów anty-trans sprawiła, że osoby detrans i osoby trans zostaną przedstawione jako skonfliktowane. Jesteśmy dwiema stronami jednej monety.

Maja Heban i Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza

¹ Por. opis etapów ludobójstwa opracowany przez Stantona pod tym linkiem.

² Obszerne opracowanie różnych badań na temat detranzycji można znaleźć na portalu Tranzycja.pl pod tym linkiem.

³ 82,5% osób detrans w badaniu z 2021 r. podało przynajmniej jeden zewnętrzny powód detranzycji. Cały raport z badań przeczytasz pod tym linkiem.

Zawieśmy na chwilę przekonanie, że o prawach człowieka nie powinno się decydować w referendum i przyjrzyjmy się bardziej praktycznym trudnościom związanym z ich propozycją.

Szymon Hołownia i Władysław Kosiniak-Kamysz zaproponowali referendum w sprawie aborcji. Obaj panowie są dobrym przykładem konserwatywnego polskiego polityka, uprawiającego slalom wokół tak zwanych „tematów światopoglądowych”, czyli wszelkich spraw, które mogą postawić go w niewygodnej pozycji wobec dominującej w Polsce prawicowej, również kościelnej, narracji na temat praw człowieka. Jednak w przeciwieństwie do otwartego zamordyzmu PiS-u i jego przybudówek, panowie obrali – przynajmniej deklaratywnie – bardziej koncyliacyjny kurs. Politycznie i komunikacyjnie to opłacalne posunięcie, które pozwala im odrzucić gębę polityka nakazowo-zakazowego i odróżnić się od obecnej władzy i jej strategii rządzenia cepem, prokuraturą i policyjną pałką, a jednocześnie nie narazić się na ataki machiny propagandowej i hierarchów Kościoła.

W teorii referendum to piękna, obywatelska inicjatywa, która, jak podkreślał Hołownia, wynika z chęci „przywrócenia głosu społeczeństwu”.

W praktyce referendum na temat prawa do decydowania o własnym ciele, zdrowiu i życiu lub dowolnej innej „kontrowersyjnej” (dla prawicowego polityka) sprawie, na przykład in vitro czy ochrony prawnej par osób tej samej płci i ich rodzin, to niezwykle niebezpieczny pomysł.

W Miłość Nie Wyklucza zajmujemy się tematem równości małżeńskiej, czyli zrównania par osób tej samej i różnej płci w prawie do zawarcia małżeństwa ze wszystkimi prawami i obowiązkami – jedną z kwestii, które ktoś (być może nawet jeden z tych panów) może kiedyś zechcieć rozstrzygnąć w referendum. Działam w Miłości walcząc o prawa par LGBT+ od 12 lat i chciałbym opowiedzieć, dlaczego uważam, że byłaby to wilcza przysługa, płynąca nie z dobrej woli i głęboko demokratycznego sentymentu tego czy innego lidera, lecz z koniunkturalnej kalkulacji i tchórzostwa.

Dyskutując na poziomie wartości i pryncypiów możemy uznać, że ochrona życia i zdrowia oraz wspieranie, a przynajmniej nieutrudnianie życia rodzinnego obywateli i obywatelek są po prostu obowiązkami państwa. Wypływają bezpośrednio z umowy społecznej, której odzwierciedleniem jest Konstytucja i szereg aktów prawa międzynarodowego, a więc nie powinny podlegać negocjacjom w oparciu o zmienne nastroje społeczne. Zawieśmy jednak na chwilę przekonanie, które w Miłości podzielamy, że o prawach człowieka nie powinno się decydować w referendum i przyjrzyjmy się bardziej praktycznym trudnościom związanym z tą propozycją.

W świecie idealnym referendum pozwala nam wszystkim zabrać głos w ważnej społecznie kwestii i przyjąć lub odrzucić propozycję konkretnej zmiany legislacyjnej. Żeby ta podjęta przez każdego i każdą z nas decyzja miała sens, powinna być ona poparta odpowiednią wiedzą i refleksją. Byłoby świetnie, gdyby tę wiedzę dostarczyli nam eksperci i ekspertki, a refleksję ułatwiły dyskusje i analizy przeprowadzone w odpowiednio długiej, spokojnej i rzeczowej debacie publicznej. Kluczową rolę w takiej debacie powinny odgrywać oczywiście media publiczne, których opisana w ustawie misja polega między innymi na [sprzyjaniu] swobodnemu kształtowaniu się poglądów obywateli oraz formowaniu się opinii publicznej” poprzez emisję programów „[cechujących] się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością. Wyposażeni i wyposażone w ekspercką wiedzę bylibyśmy w stanie przemyśleć sprawę, zważyć najważniejsze za i przeciw i wyrazić naszą wolę w referendum. Proste? Proste. I kompletnie nierealne.

Opierając się na ponad 12 latach doświadczeń w pracy komunikacyjnej i rzeczniczej w dziedzinie praw osób LGBT+ w Polsce rządzonej przez różne wersje polskiej prawicy, mogę spróbować przewidzieć, jak referendum na temat równości małżeńskiej wyglądałoby w Polsce i jak bardzo różniłoby się od tej idealnej wizji.

10 razy „nie” dla referendum

(nie licząc podstawowego „nie” w postaci opisanej krótko wyżej niezgody na referenda w sprawie praw człowieka)

1. Brak rzetelnej debaty

Media publiczne, przynajmniej w obecnej formie, nie są w stanie (i nie mają zamiaru) realizować swojej ustawowej misji. Są dziś tubą propagandową obozu władzy, nie stroniąc przy tym od stosowania technik dezinformacyjnych – od manipulacji po zwykłe fejki. Ogromny sukces propagandowy sloganu „ideologia LGBT” jasno pokazuje, że jakość jakiejkolwiek debaty na temat osób LGBT+ byłaby wypadkową decyzji stricte politycznej. Czy Polki i Polacy mogliby dowiedzieć się z państwowej telewizji lub radia, jakie są rzeczywiste konsekwencje wprowadzenia w Polsce równości małżeńskiej? Czy zaproszeni publicyści i eksperci mówiliby na przykład o prawie do pochówku, ustawowej gwarancji dostępu do informacji medycznej, dziedziczeniu bez podatku, możliwości objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, czyli wszystkich prawach, których pary osób tej samej płci dziś nie mają? Te decyzje podjąłby taki czy inny dyrektor z politycznego nadania. W powyborczej Polsce, w której referendum odbywa się z inicjatywy Hołowni i Kosiniaka-Kamysza, byłoby to nadanie władzy prawicowej.

2. Głosy równe i równiejsze

Czy w debacie oddano by głos osobom LGBT+, które czekają na możliwość wzięcia ślubu w kraju lub wzięły go za granicą? Czy w mediach publicznych pokazano by pary, które już dziś wychowują wspólnie dzieci? Czy głos prawników, którzy mówią, że polska Konstytucja nie zakazuje równości małżeńskiej, byłby w ogóle słyszalny? Czy miałyby coś do powiedzenia organizacje społeczne pracujące na rzecz osób LGBT+ od wielu lat? Czy raczej najgłośniej wybrzmiałby głos chamskiego publicysty lub popularnej celebrytki, wzmocniony przez redakcję prawem klikalności? Organizacje społeczne i profesorki prawa konstytucyjnego rzadko są w stanie z konkurować z nagłówkiem o, dajmy na to, śmiertelnym zagrożeniu dla tradycyjnej rodziny.

3. Referendum nie obywatelskie, lecz wyznaniowe

W przeciwieństwie do ograniczonych możliwości organizacji społeczeństwa obywatelskiego szansę na pokazanie swoich ogromnych wpływów miałby naturalnie Kościół katolicki. Pomijając obecność w mediach głównego nurtu i katolickich, Kościół dysponuje własnym kanałem dotarcia do swoich grup docelowych – amboną. W swoich przekazach nie musi też opierać się na faktach czy nauce, lecz własnym „nauczaniu”, czyli zestawie arbitralnych opinii opartych na nieredukowalnych, więc niewymagających uzasadnienia, wartościach. Podobnie jak media publiczne, stosujące propagandową taktykę powtórzeń prostych komunikatów wywołujących złość lub strach, polski Kościół ma ogromne doświadczenie w zohydzaniu i stygmatyzowaniu osób LGBT+. Jak pokazują przykłady obywatelskich inicjatyw ustawodawczych, pod którymi podpisy zbierano po każdej mszy, Kościół dysponuje również bezpośrednim wpływem na rzeszę zdyscyplinowanych de facto aktywistów i nie ma moralnych oporów, aby z tego wpływu korzystać. W przeciwieństwie do biskupów maltańskich czy irlandzkich, którzy sprawę równości małżeńskiej sobie odpuścili, polscy hierarchowie doskonale odnajdują się w roli plebana dyktującego ciemnej owczarni instrukcje o tym, jak żyć.

4. Święto demagogów, a nie ekspertek

W Polsce nie brakuje też organizacji „społecznych” tylko z nazwy, hojnie finansowanych przez obecne władze. W mediach roi się od trybunów ludowych, którzy zamiast o faktach, mówią o swoich (najczęściej negatywnych) emocjach związanych z osobami LGBT+. Często nie muszą tych emocji w żaden sposób uzasadniać, prezentując malownicze moralne oburzenie, a już na pewno nie muszą pytać o zdanie samych osób LGBT+, których życie oceniają i w efekcie kształtują. Nawet najbardziej charyzmatyczna ekspertka lub ekspert przegra w starciu z dysponującym własnym programem nawiedzonym publicystą, głoszącym pochwałę chłopskiego rozumu i płynące z niego uprzedzenia.

5. Temat zastępczy, w który warto inwestować

Referendum będzie gorącym tematem, który łatwo będzie wykorzystać instrumentalnie. Politycy lub szerzej osoby publiczne uwikłane w afery (na przykład korupcyjne) z chęcią przyłączą się do pyskówek i celowo podkręcą temperaturę dyskusji. Dlaczego? Bo media i opinia publiczna zajęte walką z „ideologią” będą zobojętniałe na informacje o oszustwach, nepotyzmie i defraudowaniu publicznych pieniędzy. Dla wszelkiej maści oszustów referendum będzie prezentem, a poprzedzająca je debata festiwalem dezinformacyjnych fajerwerków.

6. Koniunkturalizm zamiast wartości

Ale co z naszą „proeuropejską” opozycją? Czy nie przyjęłaby wyzwania rzuconego przez etatowych obrońców moralności i nie stałaby murem za wartościami leżącymi u podstaw Unii Europejskiej (w której tylko 6 z 27 krajów nie uznaje żadnych praw par tej samej płci) i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (której elementy de facto wypowiedział upolityczniony Trybunał Przyłębskiej)? Wymagałoby to z pewnością odwagi, silnego kręgosłupa moralnego, konsekwencji w działaniu i zaryzykowania starcia z machiną homofobicznej propagandy. Ilu polityków i polityczek naszej centroprawicowej opozycji byłoby do tego zdolnych?

7. Brak odpowiedzialności, więc brak hamulców

Polskie prawo chroni przed mową nienawiści grupy narodowościowe, etniczne, rasowe i wyznaniowe, ale nie osoby LGBT+. W efekcie po polskich miastach jeżdżą od dawna „homofobusy” bezkarnie rozpowszechniające najbardziej prymitywne kłamstwa na temat osób LGBT+. Pociągnięcie ich do odpowiedzialności wymaga prawniczej gimnastyki, czasu i pieniędzy, a i tak nie zawsze się udaje. Co więcej, te same kłamstwa trafiły już na sejmową mównicę i nic nie stoi na przeszkodzie, żeby podjęły je duże telewizje, stacje radiowe czy portale internetowe, jeśli tylko ktoś uzna, że to potrzebne i opłacalne. W kontekście referendum pytanie nie brzmi „czy ktoś to zrobi?”, tylko „kto zrobi to pierwszy?”.

8. „Głęboka dezintegracja społeczeństwa”

Kłamstwa powtarzane w debacie publicznej nie pozostają bez echa. W oficjalnym stanowisku z października 2019 roku Polskie Towarzystwo Seksuologiczne „wyraziło głęboki niepokój” w związku z „[powielaniem] przez polityków i publicystów opinii na temat osób homoseksualnych, nieznajdujących poparcia we współczesnych badaniach”, dodając również, że „reprodukowanie uprzedzeń wobec tych osób może skutkować pogorszeniem jakości psychicznego i fizycznego funkcjonowania znaczącej części społeczeństwa (przykładem mogą być próby samobójcze osób prześladowanych na tle homofobicznym). Reprodukowanie uprzedzeń przyczynia się także do pogłębiania szkodliwych podziałów społecznych oraz do wzrostu postaw nienawiści wobec osób będących członkami naszego społeczeństwa, co grozi głęboką dezintegracją tego społeczeństwa”. Warto podkreślić to sformułowanie – głęboka dezintegracja społeczeństwa. Czy znacie choć jednego polityka lub publicystę, który wziął sobie te słowa do serca i przeprosił lub zmienił swoje postępowanie?

9. Wszyscy staniemy się głupsi

Jeśli wyjściowa jakość debaty publicznej na temat osób LGBT+ jest niska, to „grzanie” tematu przez kilka miesięcy w mediach tylko pociągnie ją w dół. Każdy dzień będzie wymagał coraz bardziej wyrazistych (skrajnych, szokujących, bulwersujących) stwierdzeń. Każde stwierdzenie będzie wymagało coraz prostszej, bardziej skrótowej i nośnej riposty ze strony organizacji społecznych i osób dysponujących wiedzą. Przestrzeń na fakty, dane i argumenty jeszcze bardziej się skurczy, aż w momencie decyzji przy referendalnej urnie zostaną nam w głowach tylko emocje. Głównie te najbardziej nośne – strach i gniew.

10. Politycy będą mieć wymówkę na lata

Zwolenniczki i zwolennicy referendum mówią, że daje ono większy mandat społeczny niż zwykła ustawa. Jednak z perspektywy krótkoterminowej, a taka w naszej polityce niestety zdaje się dominować, referendum to przede wszystkim świetna wymówka dla polityka, który nie chce zajmować jasnego stanowiska w jakiejś sprawie. Prezentujący się jako zwolennik dialogu Hołownia nie ma oporów, żeby na pytania „czy jest pan za, czy przeciw?” odpowiadać w formie „się zobaczy, niech ludzie coś powiedzą”. Kosiniak-Kamysz nieco odważniej wyraża zdanie, że związki i rodziny osób LGBT+ powinny być sytuowane prawnie niżej, niż jego własna rodzina. Zakładanie maski bezstronnego arbitra w debacie pozwoli im zwyczajnie przeczekać trudny moment. Niewątpliwie dla wielu polityków opozycji możliwość oparcia swoich uprzedzeń na vox populi będzie bardziej komfortowa niż vox Dei. Tylko że żadnej debaty nie będzie.

Za wynik referendum w sprawie Brexitu odpowiadała w znacznym stopniu masowa kampania dezinformacyjna oparta na prostych (często również prostych do zweryfikowania) kłamstwach i patetycznych sloganach o konserwatywnych wartościach. Nie widzę szans na to, żeby referenda w sprawie równości małżeńskiej, aborcji czy in vitro miała poprzedzić w Polsce rzetelna, jakościowa debata. Podejrzewam, że Hołownia i Kosiniak-Kamysz doskonale o tym wiedzą. Myślę też, że wiedzą, że wprowadzenie w Polsce równości małżeńskiej będzie miało zerowy wpływ na ich życie. Po prostu nie chcą tego mówić swoim elektoratom. To wymagałoby odwagi.

Rozmowa z 460 posłami i posłankami, choć zawsze trudna, nie musi odbywać się w warunkach medialnej połajanki. Jako organizacja społeczna wierzymy, że ludzi da się przekonać, a uprzedzenia rozbroić wiedzą i faktami. Właśnie dlatego w naszej strategii zakładamy wprowadzenie równości małżeńskiej dobrze napisaną (i uzasadnioną) ustawą i tej ścieżki będziemy się trzymać. Referendum nam w tej pracy nie pomoże.

Liczne organizacje pozarządowe, działacze_ki społeczni_e oraz firmy podejmują inicjatywy na rzecz budowania tolerancji, różnorodności i inkluzji. Takie przedsięwzięcia wyróżniane są w konkursie LGBT+ Diamonds Awards, organizowanym przez NatWest Group i ABSL w Polsce.

Jeszcze przez kilka dni można zgłosić swoich_je faworytów_ki w sześciu kategoriach konkursowych. Nagrodzone zostaną osoby, organizacje i firmy działające na rzecz równości i inkluzywności w biznesie oraz społeczeństwie.

Do 2 września na stronie www.lgbtdiamondsawards.pl każdy_a może zgłaszać swoich fawortytów_ki w ramach 6 kategorii:

• Pracodawca/Pracodawczyni roku wspierający_a osoby LGBT+
• Pracownicza sieć LGBT+ roku
• Ambasador/Ambasadorka osób LGBT+
• Inicjatywa roku wspierająca osoby LGBT+
• Partnerstwo roku (organizacja pozarządowa)
• Lokalna inicjatywa roku

Realizacja idei diversity & inclusion to zapewnienie każdemu_j pracownikowi_czce, bez względu na pochodzenie, wykształcenie, wyznawane wartości, tożsamość i orientację seksualną, takich samych szans na rozwój i sukces zawodowy. Polityka różnorodności i inkluzji czerpie bowiem z różnych perspektyw dając wszystkim równe możliwości realizacji swoich ambicji i planów zawodowych.

Przyznanie nagród LGBT+ Diamonds Awards 2022 odbędzie się 26 października. Inicjatywę aktywnie wspierają Kayah oraz Nick Sinckler, którzy będą gośćmi specjalnymi finału konkursu. Wydarzenie będzie transmitowane na Facebooku oraz na stronie konkursu. Inicjatorem wydarzenia jest NatWest Group w Polsce, brytyjska instytucja finansowa działająca na polskim rynku od 15 lat, którego zespół pracowników i pracowniczek stworzył jedną z większych sieci tęczowych w Polsce. W tym roku LGBT+ Diamond Awards współorganizuje ABSL – Związek Liderów Sektora Usług Biznesowych, który zrzesza ponad 240 przedstawicieli_ki firm z tej jednej z najdynamiczniej rozwijających się gałęzi współczesnej polskiej gospodarki.

Więcej informacji na stronie www.lgbtdiamondsawards.pl.

Na niedawnym posiedzeniu Sądu Apelacyjnego w sprawie przeciwko Kai Godek zapadł wyrok uchylający postanowienie Sądu Okręgowego – sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Dwa miesiące temu dzieliłyśmy się z Wami fragmentami przełomowego ustnego uzasadnienia wyroku. Dzisiaj dzięki Jakubowi Urbanikowi możemy podzielić się także równie przełomowym i odważnym uzasadnieniem pisemnym – jego pełną treść znajdziecie poniżej!

To niezwykle ważny wyrok, który może otworzyć furtkę do możliwości skuteczniejszej cywilnej obrony przed mową nienawiści kierowaną do osób LGBT+.

Przypomnijmy: w 2018 roku szesnaście osób LGBT+ wytoczyło Kai Godek sprawę o naruszenie dóbr osobistych po jej skandalicznych wypowiedziach na temat osób LGBT+ w mediach.

W styczniu 2021 roku Sąd Okręgowy skrytykował słowa Godek, ale oddalił powództwo uzasadniając, że grupa osób LGBT+ nie jest wystarczająco ściśle określona, dlatego można uznać, że obraźliwe wypowiedzi nie mają bezpośredniego związku z naruszeniem dóbr osobistych poszczególnych osób, które do tej grupy należą.

Sprawa wyglądałaby zupełnie inaczej, gdyby orientacja seksualna została wpisana w katalog cech wymienionych w artykule 256 Kodeksu karnego dotyczącego przestępstw z nienawiści. Aktualnie wspomniane cechy to narodowość, przynależność etniczna, rasa i wyznanie lub bezwyznaniowość. 

Brak wzmianki o orientacji seksualnej powoduje, że obrażanym osobom należącym do grupy LGBT+ pozostaje tylko droga cywilna lub – dużo bardziej skomplikowany – proces o zniesławienie.

 Po oddaleniu powództwa przez Sąd Okręgowy rok temu, osoby pozywające złożyły w tej sprawie apelację. Teraz Sąd Apelacyjny przyznał im rację i uchylił poprzedni wyrok oddalający. 

To znaczy, że sprawa wróci do ponownego rozpatrzenia, ponieważ – zgodnie z opinią SA – powodowie i powódki mają legitymację do wniesienia takiej sprawy.

 Nie zmienia to faktu, że rozszerzenie katalogu cech chronionych w kodeksie karnym jest wciąż jednym z podstawowych postulatów polskich organizacji LGBT+, o których można przeczytać w Deklaracji Kongresu LGBT+ zorganizowanego przez Miłość w 2019 roku. 

W tym roku zaplanowałyśmy w Miłości kolejny Kongres, na którym osoby reprezentujące poszczególne organizacje na pewno ponownie poruszą temat ochrony prawnej osób LGBT+ w Polsce i artykułu 256 kk. Możesz pomóc nam działać dalej na rzecz zmian w prawie chroniących osoby LGBT+: pamiętaj o nas podczas rozliczania podatku, możesz też wspierać nas na codzień!

A w sprawie Godek pozostaje czekać na wyznaczenie terminu ponownego rozpoznania sprawy.

Treść uzasadnienia pisemnego wyroku

Podstawowym problemem, niejako ramowym, w niniejszej sprawie była kwestia legitymacji czynnej powodów, której brak przyjął Sąd I instancji, z dwojakich powodów. Po pierwsze uznał, iż powodowie nie wykazali, iż są osobami orientacji homoseksualnej, winni oni zdaniem Sądu zaoferować dowód z opinii biegłego w tym zakresie, względnie zaświadczenie od seksuologa. Ponadto nie wykazali, że wypowiedzi pozwanej dotyczą każdego z nich indywidualnie, a zatem że noszą cechę indywidualności i bezpośredniości. Stanowisko powyższe nie było zasadne. Słuchając i rozważając sens powyższych informacji należy zauważyć, iż mają one charakter bardzo ostry, są wręcz rażące i stanowią tzw. „mowę nienawiści”.

Jeżeli chodzi o pierwszą wypowiedź, z dnia 30 maja 2018 r., to nie dotyczyła ona wyłącznie premiera Irlandii, lecz zawierała też wyraźnie zaakcentowany pogląd o charakterze ogólnym, iż osoby homoseksualne są zboczone. Druga wypowiedź, z dnia 26 lutego 2019 r., wyrażała przekonanie, iż bardzo często homoseksualizm idzie w parze z pedofilią. Nie wiadomo dokładnie co to znaczy „bardzo często”, czy prawie zawsze, czy rzadziej. Jednakże w ramach trzeciej wypowiedzi pozwana nie pozostawiła wątpliwości, jak należy wykładać jej pogląd, wskazując ogólnie, iż „geje chcą adoptować dzieci, bo chcą je molestować i gwałcić“, a zatem dotyczy to wszystkich gejów /ewentualnie szerzej osób LGBT/.
Pozwana nie przedstawiła tutaj żadnych rozróżnień, dystynkcji, wyłączeń. Oceniając tę tezę na temat osób LGBT, obiektywnie, jedynie w sposób wstępny i z pozycji neutralnego „obserwatora” na potrzeby oceny legitymacji powodów, należy skonstatować, iż są one bardzo ostre, mogą ranić i prowadzą w istocie do podziałów i antagonizmów.

Dzielą bowiem ludzi na „my”, do których należy w domyśle autorka słów oraz „oni”, „ci”, którzy są źli i robią „straszne”, niedopuszczalne rzeczy. Są do tego pedofilami, a więc zło które czynią jest jeszcze większe. Przy czym pedofilia i gwałt są przestępstwami, szczególnie nieakceptowalnymi społecznie. Prowadzi to do stygmatyzacji, wykluczenia, pogardy, strachu i nienawiści. A odczucia te rodzą agresję i nie tylko chęć „odsunięcia”, czy zabrania jakich praw, ale również chęć pobicia, czy wręcz fizycznej eliminacji, o czym świadczą przedstawione w aktach komentarze z Internetu do wypowiedzi pozwanej. Jest to zatem „mowa nienawiści”, powodująca , określając to kolokwialnie, „szczucie” na innych ludzi.

Orientacja heteroseksualna, homoseksualna i biseksualna są traktowane jako prawidłowe warianty rozwojowe seksualności człowieka.
I teraz trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy powyższe poglądy można odnieść do odczuć poszczególnych jednostek, w tym przypadku powodów. Odpowiedź na powyższe zagadnienie jest zdaniem Sądu Apelacyjnego twierdząca. Pozwana kieruje swoje słowa do określonej grupy osób. Nieprawidłowe jest stwierdzenie, iż jest to nieokreślona i niezdefiniowana zbiorowość. Wręcz przeciwnie, grupa ta jest ściśle zdefiniowana poprzez konkretne cechy, jakie charakteryzują osoby do niej przynależące. Są to osoby LGBT, a zatem geje, lesbijki, biseksualiści i transseksualiści. Owszem nie wiadomo, ile liczy osób, ale grupa jest w pełni określona i skończona.

Analiza i egzegeza wypowiedzi pozwanej wskazuje, iż miała ona na myśli wszystkich członków grupy, co nie budzi wątpliwości zwłaszcza w świetle ostatniej wypowiedzi pozwanej. Również i pierwsza wypowiedź w zakresie poglądu, iż osoby homoseksualne są zboczone nie czyni żadnych wyłączeń w tym przedmiocie. Jeżeli więc teza stawiana dotyczy wszystkich członków danej grupy, to każdy członek tej grupy może poczuć się obrażony takimi słowami. Logicznie rzecz biorąc, w świetle logiki matematycznej, stanowiącej w istocie podstawowe schematy myślenia i wypowiedzi nie tylko w naukach ścisłych, ale i humanistycznych, wypowiedź traktująca na temat każdego x danego zbioru, referuje tym samym sytuację i dotyczy każdego, dowolnie wybranego x z danego zbioru. Natomiast na ile i w jakim zakresie każdy z powodów, konkretnie wskazanych z imienia i nazwiska, wnoszących pozew, mógł poczuć się obrażony słowami pozwanej, wymaga dopiero zbadania, czego zaniechał Sąd I instancji. Sąd ten bowiem w ogóle bowiem nie badał faktu naruszenia, jego stopnia oraz bezprawności działania pozwanej, a co winien będzie uczynić w dalszym toku postępowania.

Podsumowując powyższe należało uznać, iż powodowie, o ile wykażą w omówiony już sposób, ze są gejami, lesbijkami, biseksualistami, względnie osobami transseksualnymi, za pomocą wyżej wskazanych środków dowodowych to mają legitymację czynną do występowania w niniejszej sprawie w kontekście przedmiotowych wypowiedzi pozwanej.

Nareszcie możemy pochwalić się kampanią, nad którą nasza Ekipa pracowała przez ostatnie kilkanaście miesięcy! „Jesteśmy rodziną” to prawdziwe historie tęczowych rodzin, czyli par osób tej samej płci, wychowujących wspólnie dzieci w Polsce. To również najnowsze badania poparcia dla równych praw, informacje o tym, co o tęczowym rodzicielstwie mówi nauka oraz przybliżenie problemów i przegląd rozwiązań prawnych.

Przez cały październik będziemy publikować filmy opowiadające historie pięciu tęczowych rodzin – par osób tej samej płci – które wspólnie wychowują dzieci w Polsce i nie boją się mówić głośno „jesteśmy rodziną”!

W naszych mediach społecznościowych (na Facebooku, Instagramie i YouTubie) oraz na stronie kampanii poznacie ich historie: wzruszające, ciepłe, ale przede wszystkim prawdziwe, odczarowujące nienawistną propagandę prawicowych polityków, mediów i arcybiskupów. Pierwsza historia Mileny, Oli, Tadzika, i Edzia jest już dostępna na naszym YouTubie i Facebooku.

Dlaczego mówimy o tęczowych rodzinach? Ponieważ nawet politycy, którzy nie są wrogo nastawieni wobec równości małżeńskiej i społeczności osób LGBT+, lubią powtarzać, że „społeczeństwo nie jest gotowe” na zadbanie o bezpieczeństwo wszystkich rodzin w Polsce.

Historie, które prezentujemy, pokazują jasno, że para dwóch mam wychowująca dzieci nawet w małej miejscowości, prędzej spotka się ze zrozumieniem i akceptacją, niż nienawiścią, kłamstwami i bełkotem o ideologii, jakie serwują całej Polsce rządzący –

mówi Hubert Sobecki, współprzewodniczący Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza.

Polskie społeczeństwo jest o wiele bardziej gotowe, niż sądzą politycy. Co więcej, oni się tego po prostu boją. Gdyby jutro wprowadzono równość małżeńską, za miesiąc polskie społeczeństwo miałoby to w nosie. Dlatego nasze władze sztucznie nakręcają emocje.

Równość małżeńska i możliwość adopcji dzieci przez pary osób tej samej płci są regularnie wykorzystywane przez polityków i kościół jako „straszaki”. Politycy, hierarchowie kościoła i prawicowe media bez żadnych oporów stroją się w piórka obrońców rodziny, ignorując, a często negując istnienie właśnie rodzin, którym odmawiają najbardziej podstawowych praw: do godnego i bezpiecznego życia.

Ola Kaczorek, osoba współprzewodnicząca Miłość Nie Wyklucza, dodaje:

Jedną z wartości, na które najczęściej powołuje się obecna władza, jest rodzina. To bardzo ciekawe, biorąc pod uwagę fakt, że setki tysięcy polskich rodzin nie tylko nie mogą liczyć na ochronę swojego państwa, ale są wręcz stale atakowane. Dzieci, które żyją w tęczowych rodzinach, nie są bezpieczne – nie dlatego, że mają dwóch ojców albo dwie matki, ale dlatego, że ich własny kraj udaje, że nie istnieją.

Najwyższa pora to zmienić – być może trochę to potrwa, ale wspólnie możemy zbudować lepszą Polskę.

„Jesteśmy rodziną!” – historie tęczowych rodzin w Polsce to kampania prowadzona przez Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza.
Produkcja: Bart Staszewski i Przemysław Stefaniak na zlecenie Miłość Nie Wyklucza.