Fiasko rządowej ustawy powinno być dla wszystkich ostatnim przypomnieniem, że nie ma sensu podejmowanie się negocjacji z osobami, które ich nie chcą i nie widzą w nich wartości. Rozpoczynanie tych negocjacji od wstępnych ustępstw, jak to miało miejsce w przypadku okrojenia projektu ustawy, tym bardziej zdumiewa swoją krótkowzrocznością. W ten sposób można wyłącznie przegrywać.

Po dwóch dekadach, kilku parlamentarnych podejściach do ustaw o związkach partnerskich i kolejnych dwóch próbach wprowadzenia ustawy o jakiejś formie umów cywilno-prawnych politycy muszą spojrzeć prawdzie w oczy: tchórzostwo i konserwatyzm kolejnych rządów zatrzymały prawny progres osób LGBT+ w miejscu. Najbardziej prawicowi politycy ponoszą odpowiedzialność za głosowania przeciw ustawie i prezydenckie weto, ale to centryści sprawili, że mimo ogromnych zmian opinii społecznej okno debaty politycznej nie przesuwa się w stronę normalności: małżeństw, rodzin, godności i bezpieczeństwa. Polska klasa polityczna tkwi w mentalnym skansenie.

Podczas gdy polskie społeczeństwo rozmawia o ślubach osób tej samej płci, a w urzędach wydawane są takim parom polskie akty małżeństwa, czołowi proeuropejscy, prodemokratyczni politycy nie czują wstydu, kolejny raz w ciągu swojej kariery obiecując związki partnerskie, by finalnie obniżyć poprzeczkę jeszcze bardziej. To musi się zmienić.

Negocjowanie z konserwatystami i desperacka obrona status quo po prostu nie działają, co po raz kolejny widzimy na własne oczy. Społeczność osób LGBT+ od lat otwarcie żąda równości małżeńskiej, czyli prawa do małżeństwa i założenia rodziny bez względu na płeć osoby, którą się kocha. Kiedy po 2030 roku otworzy się następne okienko zmiany prawnej, a prezydent nie będzie bił rekordów weta, stawianie na stole czegokolwiek innego niż równość małżeńska będzie oznaczało natychmiastową czerwoną kartkę dla rządu.

To tym bardziej istotne ze względu na zaistnienie w polskiej rzeczywistości małżeństw osób tej samej płci uznanych drogą transkrypcji. Niektóre pary już rozpoczęły walkę o wyegzekwowanie konkretnych skutków prawnych i uzyskanie ochrony prawnej przysługującej małżeństwom. Miłość Nie Wyklucza wspiera te pary prawnie, monitoruje postępy i zadba o to, by istniały także w świadomości społecznej. Nawet jeśli kolejny rząd wycofa możliwość transkrypcji, nie wymaże wspomnień ludzi, którzy czytali o nich w prasie, słuchali w radiu i oglądali w telewizji. W tym sensie transkrypcja jest krokiem naprzód, którego nie da się odwrócić.

Co o „Współlokatorze+” sądzi społeczność LGBT+

Kiedy w czerwcu 2025 roku Karol Nawrocki wygrał wybory prezydenckie, prysły i tak ostrożne nadzieje społeczności LGBT+ na jakąkolwiek przychylną jej zmianę ustawową. To jedno wydarzenie zupełnie zmieniło znaczenie projektu ustawy, który rząd opracowywał od końca 2023 roku, początkowo w obrębie instytucji związków partnerskich. 

Z ustawy praktycznej, mogącej rzeczywiście poprawić coś w sytuacji osób LGBT+ w Polsce, zmieniła się ona w ustawę symboliczną. Decydując się więc na dalszą degradację ustawy, by zyskała aprobatę najbardziej konserwatywnego skrzydła koalicji, rząd pokazał osobom LGBT+, że nawet kiedy nie ma nic do stracenia, oferuje im mniej niż i tak przestarzałe związki partnerskie.

Okrojenie tej ustawy i przedstawienie jej na konferencji prasowej jako rozwiązania dotyczącego „osób w związkach nieformalnych”, a nie społeczności LGBT+, było finalnym upokorzeniem. Było to jednocześnie upokorzenie bezinteresowne, poczynione w imię zerowego zysku, bo prezydent nigdy nie miał zamiaru podpisać tej ustawy – mówi Maja Heban ze Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza.

Przypominamy tę ocenę ustawy, ponieważ widzimy, że w swojej oficjalnej komunikacji Lewica – w dużej mierze odpowiedzialna za projekt – zamiennie stosuje określenia „ustawa o statusie osoby najbliższej” i „ustawa o związkach partnerskich”. Równość małżeńska to te same prawa i obowiązki dla par tej samej i różnej płci. Związki partnerskie to częściowa ochrona prawna przyznawana parom osób tej samej płci po to, by uniknąć przyznawania im prawa do małżeństw. Rządowa ustawa to jeszcze mniej, bo pakiet umów podpisywanych przez dwie osoby nie jest instytucją prawa rodzinnego. Gdy politycy mieszają te pojęcia, robią to albo z niewiedzy, albo dlatego, że mydlenie ludziom oczu jest im do czegoś potrzebne.

Odbieramy to jako swego rodzaju wstępne zarządzanie kryzysowe, którego celem jest przekonanie społeczności, że prezydent zawetował ustawę lepszą i bardziej kompletną, niż to miało miejsce naprawdę. Im więcej osób zapamięta weto pod „ustawą o związkach partnerskich”, a nie pod ustawą o umowie cywilno-prawnej zawieranej u notariusza – która nie zmienia stanu cywilnego i nie łączy się z ceremonią w urzędzie – tym długoterminowo lepiej dla reputacji Lewicy. Podobnego podejścia spodziewamy się ze strony całego rządu.

Jest więc tym bardziej ważne, by do klasy politycznej dotarło, jak uwłaczająca była dla społeczności LGBT+ rządowa propozycja i uprawiana na jej kanwie propaganda sukcesu. To lekcja, którą politycy muszą zapamiętać na przyszłość, aby nigdy więcej jej nie powtórzyć.

Chcesz zawalczyć o uznanie małżeństwa w Polsce? Dołącz do naszej grupy dla par!

Dołączam

Chcesz razem z nami zmieniać Polskę? Wspieraj Miłość Nie Wyklucza!

Przekazuję darowiznę

Jak uniknąć odmowy i nie zablokować sobie ścieżki uznania ślubu na kolejne lata?

Czytam

Co oznacza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie uznawania zagranicznych małżeństw?

Czytam

Co wiemy z medialnych doniesień? W skrócie: 

📝 Była ministra równości Katarzyna Kotula i wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty potwierdzili w rozmowie z PAP, że został wypracowany kompromis z PSL, ale szczegóły podadzą dopiero w przyszłym tygodniu,

❗ Nie chodzi o projekt ustawy o związkach partnerskich konsultowany przez organizacje działające na rzecz społeczności LGBT+ i 5645 osób, które użyło naszego formularza, tylko o jeszcze bardziej okrojony projekt o „umowie partnerskiej”,

📝 Lewica zgodziła się na ustępstwa, których od samego początku żądało PSL: nie będzie ceremonii w urzędzie stanu cywilnego, tylko podpisanie umowy u notariusza, a tęczowe rodziny z dziećmi pozostaną bez jakiejkolwiek ochrony prawnej,

🗓️Według marszałka Szymona Hołowni projekt jest wstępnie uwzględniony w harmonogramie i mógłby trafić do prac w Sejmie już na kolejnym posiedzeniu, czyli 15-17 października.

Czego nie wiemy? 

📝Co właściwie będzie w projekcie: jakie prawa uchroniły się przed „kompromisem”, a co poświęcono,

📝Czy „porozumienie” oznacza, że PSL zgadza się jedynie na nazywanie ustawy rządową, czy zobowiązuje się, że posłowie i posłanki partii zagłosują za jej przyjęciem,

📝Czy nazwa „umowa partnerska” zostaje, czy PSL wygrał na dokładkę zmianę tej nazwy, o czym niedawno donosiły media — by w żaden sposób nie kojarzyła się ze związkami i miłością; 

📝Czy prezydent Karol Nawrocki podpisze ustawę o „osobie najbliższej”, skoro był gotów o niej rozmawiać, czy jednak uzna, że miał na myśli coś innego, a ustawa rządu za bardzo chroni nasze rodziny, więc musi ją zawetować.

Powtórzmy jeszcze raz: to jest spełnianie żądań PSL i Kosiniaka-Kamysza, a nie potrzeb osób LGBT+ żyjących w Polsce. Społeczność powiedziała w konsultacjach jasno, że poprzedni projekt był smutnym minimum. Tymczasem dostajemy degradację związków partnerskich do umowy notarialnej o wspólnym pożyciu, która potencjalnie nie będzie nawet miała wpływu na stan cywilny.

Teoretyczne odrzucenie przez Karola Nawrockiego projektu o związkach nie ma znaczenia, jeśli prezydent nie ma czego wetować. To nie on blokuje od roku prace nad ustawą, tylko PSL — przy pełnym przyzwoleniu Donalda Tuska, który udaje, że to nie jest jego sprawa i jedna z głównych obietnic jego rządu. To posłowie PSL, nie Nawrocki, mogą w Sejmie oddać głos przeciwko przyjęciu ustawy albo zupełnie przypadkiem zniknąć na czas głosowania w toalecie.

Nie ma zasady, która nakazywałaby Sejmowi zajmować się wyłącznie jedną ustawą i zabraniała drugiego podejścia. Gdyby Nawrocki odrzucił związki, rząd mógłby zaproponować „Współlokatora+”. Tymczasem PSL, partia z kilkuprocentowym poparciem, dyktuje Tuskowi, co wolno jego rządowi złożyć w Sejmie.

Na poziomie politycznym jest to po prostu kapitulacja. Na poziomie międzynarodowej pozycji Polski, poszanowania praw człowieka i wywiązywania się z obowiązków państwa wobec jego obywateli jest to kompromitacja, która już w 2015 roku byłaby powodem do wstydu. Dziś powinna być powodem do gniewu.

Nie dajcie sobie wmówić, że mamy świętować ten ogryzek i dziękować za niego rządowi, PSL, Nawrockiemu, Pasławskiej, Kotuli albo Czarzastemu. Możliwość rozwiązania niektórych urzędowych spraw nie wymaże faktu, że z kompromisowych związków partnerskich, czyli ćwierć-małżeństw drugiej kategorii, pozostała umowa notarialna odarta z wszelkich pozorów godnego traktowania naszych rodzin.

❗ Jak czytamy w raporcie, który opublikowano wczoraj na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji, w ramach konsultacji „do Kancelarii Premiera Rady Ministrów wpłynęło łącznie 5800 wiadomości, w tym:

–  19 opinii opracowanych przez organizacje pozarządowe lub samorządy zawodowe [w tym wspólne stanowisko organizacji LGBT+, które koordynowaliśmy i współtworzyliśmy jako Miłość Nie Wyklucza];

– 5781 opinii od osób indywidualnych przesłanych bezpośrednio na ww. adres e-mail, przedstawionych za pośrednictwem strony Rządowego Centrum Legislacji lub przekazanych zarówno w wersji elektronicznej jak i papierowej przez Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza”.

Tak, ogromna większość, bo 5285 z tych opinii, to nasze listy!

📣 Zachęcając do udziału w konsultacjach w listopadzie ubiegłego roku, mieliśmy trzy cele: dotrzeć do rządu z naszym przekazem, pokazać ludzkie historie i nie dać się zakrzyczeć homofobom. W raporcie wybrzmiały nasze trzy główne punkty: związki partnerskie to minimum bezpieczeństwa, bo celem jest równość małżeńska, a rodziny z dziećmi muszą być chronione przez prawo. Zacytowane są także osobiste historie osób LGBT+, sojuszników i sojuszniczek oraz pojawia się pointa: chcemy wreszcie czuć się w Polsce bezpiecznie.

🏳️‍🌈 Co ze zorganizowaną akcją homofobów, którzy chcieli zasypać rząd nienawistnymi mailami? Raport potwierdza, że taka akcja została zorganizowana, ale do rządu dotarło jedynie… 75 listów. Tymczasem w Miłość Nie Wyklucza zrobiliśmy wszystko, co się dało, żeby głosów w konsultacjach było jak najwięcej, a listy dotarły na ministerialne biurka. 

🎥 Pracowaliśmy z mediami przez cały okres konsultacji, nagłaśniając nasz przekaz w największych stacjach telewizyjnych i gazetach. Na koniec wydrukowane kopie listów zanieśliśmy do rządu w obecności mediów. Tak żeby było jasne, że sprawa jest ważna, a nasze głosy stanowcze. Dziś mamy potwierdzenie, że wspólnie daliśmy radę!

❓ Dlaczego ten raport jest ważny i co dalej z bezpieczeństwem rodzin osób LGBT+? Już za niecałe dwa tygodnie zaplanowano konferencję uzgodnieniową. W jej trakcie poszczególne ministerstwa mają „zaklepać” ostateczny kształt projektu, zanim trafi na posiedzenie rządu, a potem do Sejmu. Raport z konsultacji będzie kluczowym elementem tego spotkania. Przedstawiciele rządu usłyszą i zobaczą, że ta ustawa już jest kompromisem, a osoby LGBT+ po prostu chcą bezpiecznie żyć we własnym kraju. 

💪 Będziemy trzymać rękę na pulsie i informować, co się dzieje. Na pewno przygotujemy też wspólną akcję nacisku na polityków, gdy znów będą chcieli okroić obecne minimum do prawnego ogryzka. 

💙 Nie zapominamy też o naszym celu, jakim jest po prostu równość, a nie specjalne projekty dla „innego” rodzaju rodzin. Ustawę o równości małżeńskiej przygotowaliśmy 10 lat temu. Jest krótka i nie wymaga stawania na głowie, żeby poprawić setki aktów prawnych. Rozszerza istniejącą instytucję małżeństwa na pary tej samej płci i tyle. Realizuje obowiązek polskich władz o zabezpieczenie wszystkich rodzin, jaki nakłada na nie Konstytucja i wyroki Trybunału w Strasburgu. 

🌈 W dalszej walce o równość czekają nas kolejne setki godzin wytężonej pracy — często niewidocznej w mediach społecznościowych. Dlatego zachęcamy Was do wsparcia tej pracy darowizną na pracę Miłości. Wejdź na podstronę Wspieram albo skorzystaj z formularza poniżej. Razem wprowadzimy w Polsce równość małżeńską!

Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, opublikował opinię w sprawie rządowego projektu ustawy o związkach partnerskich. Jeśli mając w pamięci działania RPO w trakcie PiS-owskiej nagonki, spodziewacie się, że w tekście wybrzmiał głos sojuszniczego wsparcia z odwołaniem do międzynarodowych standardów praw człowieka, czeka was rozczarowanie.

Opinia jest zaskakująco zachowawcza. Odwołuje się do niezwykle wąskiej interpretacji obowiązków Polski wobec obywateli i obywatelek, które wynikają z wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Konstytucji RP. Jest też miejscami wewnętrznie sprzeczna, deklarując na przykład troskę o dobro dzieci wychowywanych przez pary zawierające związek partnerski, ale ignorując potrzebę rozszerzenia zapisów w proponowanym projekcie, by realnie zabezpieczyć sytuację takich rodzin. W skrócie RPO pisze, że:

• Po wyrokach Trybunału w Strasburgu Polska ma obowiązek zapewnić ochronę parom osób tej samej płci, ale bez przesady — nie muszą być to małżeństwa. Trzeba przede wszystkim zadbać o sprawy majątkowe, a nie rodziny z dziećmi.
• Zdaniem RPO polska Konstytucja definiuje małżeństwa jako związek kobiety i mężczyzny, więc związki partnerskie muszą się od małżeństw jak najbardziej różnić — czyt. powinny oferować mniejszą ochronę. RPO nie wspomina o innych artykułach Konstytucji, np. zakazie nierównego traktowania. Nie odnosi się też do orzeczeń wskazujących, że artykuł 18 nie ma formy zakazu i nie dostrzega nakazu ochrony wszystkich rodzin, który z niego wynika.
• Według projektu związki partnerskie można będzie łatwo rozwiązać, co nie zapewnia im stabilności, a to tworzy ryzyko, że pary będą je zawierać w celu „optymalizacji podatkowej”…
• Niestabilne związki to również ryzyko dla dzieci, ale Rzecznik nie wspomina o braku prawa do przysposobienia wewnętrznego, które tę sytuację by zabezpieczało.
• Projekt ustawy zawiera niespójności spowodowane ogromną liczbą przepisów, na które wpływa stworzenie instytucji podobnej, ale innej od małżeństwa. Rzecznik nie wspomina jednak, że rozszerzenie małżeństw na pary jednopłciowe pomogłoby uniknąć takich problemów, a tęczowym rodzinom zapewnić bezpieczeństwo.

Podsumowując — zdaniem RPO projekt Ministry Kotuli jest akceptowalny, choć ma błędy i umożliwia oszustwa podatkowe, wyroki Trybunału Polska może wykonywać w jak najmniejszym zakresie, o równości małżeńskiej nie ma co gadać, a pary tej samej płci mogą liczyć jedynie na związki partnerskie, które muszą być okrojone, bo tak każe Konstytucja.

Chcecie wiedzieć, jak wygląda opinia prawna, która — w przeciwieństwie do tekstu RPO — dostrzega potrzeby naszej społeczności i rodzin? Zacytujmy wystosowany w listopadzie do premiera Tuska list środowisk prawniczych, w którym grupa prawników i prawniczek apeluje „o jak najrychlejsze przedstawienie projektu ustawy gwarantującej prawa par jednopłciowych oraz prawną opiekę ich dzieci”.

„Wprowadzenie związków partnerskich nie godzi w konstytucyjną ochronę małżeństwa. Byty prawne o celu zbliżonym do innych nie wykluczają ochrony swoich odpowiedników, a zwłaszcza w sytuacji, gdy instytucja małżeństwa pozostaje nadal zamknięta dla osób tej samej płci.

(…) konstytucyjny zakaz wszelkiej dyskryminacji (artykuł 32) odczytany łącznie z nakazem prawnej ochrony wolności człowieka (artykuł 30), a także życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (artykuł 47) zobowiązują władze państwowe do jak najszybszego rozwiązania tej kwestii”.

Przez całe lata Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich było dosłownie jedyną instytucją państwa polskiego, do której osoby LGBT+ mogły zwrócić się z prośbą o pomoc z przekonaniem, że zostaną potraktowane z godnością i w odniesieniu do międzynarodowych standardów w dziedzinie praw człowieka. Gdy stanowisko RPO piastował Adam Bodnar, Biuro nie tylko rozpatrywało skargi, ale również przyłączało się do postępowań i przygotowywało rekomendacje, które jasno wskazywały na potrzeby naszej społeczności. Prawo traktowano jako instrument, który ma służyć ludziom, a zwłaszcza chronić osoby narażone na nierówne traktowanie z powodu systemowych braków i celowych, podyktowanych względami czysto politycznymi zaniedbań ze strony instytucji państwa.

Dziś to już chyba nie jest „nasz rzecznik”. To jedynie urzędnik.

Piszemy, dzwonimy, chodzimy do biur poselskich

Sprzeciw PSL może pogrzebać szansę na przyjęcie nawet już okrojonego projektu ustawy o związkach partnerskich. Tymczasem międzynarodowym standardem ochrony sytuacji osób LGBT+ i ich rodzin w obszarze prawa rodzinnego jest równość małżeńska, którą wprowadziło 39 państw świata, w tym ponad połowa krajów Unii Europejskiej. Rozmawiamy w Polsce o rozwiązaniach prawnych sprzed 20 lat, które w żadnym z krajów, które je wprowadziły nie doprowadziły do negatywnych konsekwencji. Od PSL nie słyszymy argumentacji. Słyszymy “nie, bo nie”.

Głosy osób LGBT+, ale przede wszystkim ich sojuszników – rodziców, rodzeństwa, przyjaciół, pracodawców – są na wagę złota. Potrzebny jest nieustanny kontakt z politykami i przypominanie, że chodzi o elementarne bezpieczeństwo Polek i Polaków. Posłowie i posłanki muszą zrozumieć, że decydują o życiu ludzi, również dzieci, a ich zachowanie sprawia, że ludzie po prostu wyjeżdżają z Polski, bo własny kraj nie zapewnia im podstawowej ochrony. W ubiegłym miesiącu zebraliśmy głosy prawników i prawniczek pod apelem do premiera Tuska. Trwa zbieranie podpisów pod listem od biznesu. Osobiste głosy “zwykłych” obywateli i obywatelek są niezbędnym elementem tej układanki.

Przygotowałyśmy gotowy szablon listu, do którego można dopisać własną treść. Łącznie 1979 osób wysłało listy do wszystkich 32 posłów i posłanek PSL. W sumie to ponad 63 tysiące listów w skrzynkach PSL. Trzy główne punkty poruszane w listach to:

• 1. Rządowy projekt ustawy o związkach partnerskich to absolutne minimum, które odpowiada standardom sprzed dwudziestu lat.
• 2. Powinniśmy rozmawiać nie o związkach partnerskich, a o równości małżeńskiej.
• 3. Tutaj chodzi o bezpieczeństwo dzieci, które już teraz żyją w Polsce.

Każdy list kończy się zaproszeniem na spotkanie z tęczowymi rodzinami, których ochrona została wykreślona z rządowego projektu ustawy o związkach partnerskich właśnie z powodu sprzeciwu Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Pomimo prób nie doczekaliśmy się żadnej odpowiedzi ze strony PSL. Dlatego dostarczyliśmy listy bezpośrednio do warszawskiego biura partii. Wciąż rekrutujemy kolejne osoby, które dzwonią, piszą i chodzą do lokalnych biur posłów i posłanek. Opowiadają swoje historie, mówią, że związki partnerskie to minimum godności, którego potrzebują dla siebie, swoich dzieci, przyjaciół. Bezpośredni kontakt, osobisty głos pokazuje posłom i posłankom, że sprawa nie jest błaha. Ten kontakt musi być ciągły, więc będziemy prowadzić akcję tak długo, jak będzie trzeba.

Na ponad 30 stronach opinii, prawniczki i prawnicy reprezentujący organizacje zwracają uwagę na trzy kluczowe kwestie:

• związki partnerskie to minimum – projekt zaproponowany przez rząd realizuje wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które zapewniają minimalny standard ochrony, a Państwa-Strony Konwencji powinny dążyć do zapewnienia jak najpełniejszej gwarancji dla swoich obywateli,
• wszystkie rodziny potrzebują bezpieczeństwa – głównym mankamentem projektu jest brak przepisów zapewniających ochronę prawną parom osób tej samej płci wychowującym wspólnie dzieci,
• powinniśmy rozmawiać o równości małżeńskiej – międzynarodowym standardem regulacji sytuacji par osób tej samej płci w obszarze prawa rodzinnego jest równość małżeńska – wprowadziło ją 39 państw świata z czego 16 to kraje Unii Europejskiej.

Odnosząc się do faktu, że w przeciwieństwie do równości małżeńskiej, której wprowdzenie wymaga jedynie zmiany Kodeksu rodzinnego, instytucja związku partnerskiego, jako osobnej regulacji dla par osób tej samej płci, wymaga zmiany kilkuset aktow prawnych, organizacje napisały:

„Jest dla nas oczywiste, że decyzja, by zmienić kilkaset ustaw zamiast jednej, jest uwarunkowana politycznie i wynika z kalkulacji dotyczących szans na wprowadzenie jakichkolwiek formalnych gwarancji dla par jednopłciowych.

Również w naszej społeczności wiele osób liczy na wprowadzenie przynajmniej tej proponowanej ustawy – ich życie dzieje się teraz, a brak choć minimalnych form zabezpieczeń jest poważnym utrudnieniem oraz budzi wiele obaw o przyszłość.

Nie zmienia to faktu, że przystąpienie do przedstawienia uwag do proponowanych ustaw wymaga zaakceptowania czytelnej na poziomie samej ustawy dyskryminacji i wykluczenia. Kolejny raz społeczność osób LGBT+ proszona jest o zrozumienie, że nie nadszedł jeszcze moment na uznanie pełni jej człowieczeństwa. Jest to uwłaczające godności, nawet jeśli legislatorom towarzyszą dobre intencje.”

Poniżej zamieszczamy wybrane fragmenty opinii odnoszące się do tych kwestii. Cały tekst można przeczytać pod poniższym linkiem.

Związki partnerskie to minimum

„Europejska Konwencja Praw Człowieka (dalej: „Konwencja”, „EKPC”) nie nakazuje wprawdzie państwom instytucjonalizacji małżeństw jednopłciowych, jednak brak jakiejkolwiek formy instytucjonalizacji homoseksualnych związków partnerskich stanowi naruszenie pozytywnych obowiązków państwa wynikających z 8 EKPC.”

„Zgodnie z art. 46 ust. 1 Konwencji w zw. z art. 9 Konstytucji RP na Polsce ciąży zobowiązanie do wykonywania ostatecznych wyroków Trybunału Strasburskiego. Uwzględniając ugruntowane orzecznictwo ETPC oraz europejski konsensus państwa członkowskie Rady Europy są zobowiązane zapewnić parom tej samej płci możliwość legalizacji ich związków. Jeśli państwo nie decyduje się na otwarcie instytucji małżeństwa dla par jednopłciowych, musi wprowadzić alternatywną instytucję związków partnerskich.”

Wszystkie rodziny potrzebują bezpieczeństwa

„Powracając do artykułu 18 Konstytucji RP, podkreślić należy, że deklaruje on prawną ochronę rodziny i rodzicielstwa. Rodzina nie została zdefiniowana prawnie jako relacja oparta na małżeństwie, a rodzicielstwo nie ogranicza się jedynie do sytuacji dzieci wychowywanych przez pary różnopłciowe. Umożliwia to zatem stwierdzenie, że Konstytucja RP wprowadza obowiązek prawnego zagwarantowania ochronnych każdej rodziny, w tym tęczowej. Projekt nie zawiera jednak przepisów, które taką ochronę by zapewniały, pozostawiając dzieci osób nieheternormatywnych w próżni prawnej.”

„Dzieci osób pozostających w związkach jednopłciowych powinny mieć zapewnione poczucie bezpieczeństwa oraz pełną ochronę prawną, mają one bowiem takie same potrzeby jak dzieci par heteronormatywnych. Projekty ustaw jednakże takiego zabezpieczenia nie wprowadzają.”

Potrzeba równości małżeńskiej

„W naszej ocenie, jedynie umożliwienie parom osób tej samej płci zawierania małżeństwa na tych samych zasadach jak pary tworzone przez osoby różnej płci wypełni obowiązki konstytucyjne państwa, tj. zakaz wszelkiej dyskryminacji (artykuł 32) odczytany łącznie z nakazem prawnej ochrony wolności człowieka (artykuł 30), a także życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (artykuł 47).”

„Jednocześnie art. 18 Konstytucji, zgodnie z którym „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina i macierzyństwo znajdują się pod ochroną Państwa”, nie stoi w ocenie organizacji na przeszkodzie wprowadzenia równości małżeńskiej. W toku dyskusji Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nad tym przepisem K. Działocha wyraził pogląd, że: „treść normatywna ust. 2 sprowadza się do tego, że państwo otacza ochroną małżeństwa jako związek kobiety i mężczyzny. Tak rozumiane małżeństwo znajduje się pod ochroną państwa. Jednakże dogmatyczna wykładnia ust. 2 nie wyklucza innego małżeństwa. Jeżeli małżeństwo rozumieć przede wszystkim jako kontrakt cywilny między dwiema osobami – kobietą i mężczyzną, to jednak inne małżeństwo nie jest wykluczone(1).”

1) Biuletyn nr 1437/II z posiedzenia Komisji w dniu 4.04.1995 r.

Podsumowanie

„Wprowadzenie do polskiego systemu prawnego instytucji związku partnerskiego będzie stanowić wykonanie przez Polskę obowiązku wynikającego z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Wprowadzenia związków partnerskich cieszy się również znaczącym poparciem społecznym, które z roku na rok rośnie. Niewątpliwie, zapewnienie minimalnych gwarancji poprzez wprowadzenia związków partnerskich przełoży się na bezpieczeństwo wielu tysięcy par, jednakże, raz jeszcze pragniemy podkreślić, że jedynie wprowadzenie równości małżeńskiej i umożliwienie zawierania małżeństw przez pary osób tej samej i różnej płci, gwarantuje wypełnienie przez Polskę jej konstytucyjnych obowiązków. Wprowadzenie związków partnerskich przy jednoczesnym uniemożliwianiu zawarcia i uznania zawartych za granicą małżeństw osób tej samej płci i różnicowanie w wyżej opisany sposób tych dwóch instytucji będzie nadal dyskryminujące dla osób LGBT+.”

Opinia została sporządzona wspólnie przez (kolejność alfabetyczna): adw. Dorotę Dudek (Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego), apl. adw. Zuzannę Ganczewską, adw. Karolinę Gierdal (Stowarzyszenie Lambda Warszawa), adw. Justynę Jezierską (Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza), Annamarię Linczowską (Kampania Przeciw Homofobii), adw. Marka Urbaniaka (Stowarzyszenie Lambda Warszawa).

Pod opinią podpisały się również następujące organizacje społeczne:

Olsztyński Marsz Równości (Olsztyn)

Stowarzyszenie Tęczówka (Katowice)

Marsz Równości w Katowicach (Katowice)

Marsz Równości w Rzeszowie (Jakub Gawron)

Atlas Nienawiści (Jakub Gawron)

Stowarzyszenie Lambda Szczecin (Andrzej Witczak, Nikoletta Nadarzewska, Irys Barda, Łukasz Lanica, Mikołaj Starzyński)

Fundacja Wolontariat Równości / Parada Równości (Warszawa)

Stowarzyszenie Queerowy Maj (Kraków)

Fundacja Równość.org.pl (Kraków)

Stowarzyszenie Grupa Stonewall (Poznań) 

Stowarzyszenie Kultura Równości (Wrocław)

Kolektyw Queer nad Odrą (Słubice)

Stowarzyszenie na rzecz osób LGBT “Tolerado” (Gdańsk)

💪🏳️‍🌈 Wysłaliśmy do rządu 5645 opinii o ustawie! To nasz ogromny, wspólny sukces. Dziękujemy i gratulujemy 💙

💪🏳️‍🌈 Dodatkowo 5285 z tych listów przekazaliśmy na piśmie bezpośrednio do rządu. Wszystko filmowały i fotografowały zaproszone media – dostarczenie listów i głosy mu towarzyszące zostało pokazane między innymi w głównym wydaniu Faktów TVN.

💪🏳️‍🌈 Wspólnie przesłaliśmy kolejne 755 listów do PSL, w których domagamy się, żeby wreszcie spotkali się rodzinami, o których życiu decydują.

💪🏳️‍🌈 Przekazaliśmy do rządu list 68 prawników i prawniczek, w którym jasno stwierdzają, że polska Konstytucja nie tylko nie zabrania, ale nakazuje ochronę prawną związków osób tej samej płci i wychowywanych przez nie dzieci.

💪🏳️‍🌈 Daliśmy kilkadziesiąt wypowiedzi dla mediów, w których powtarzaliśmy trzy kluczowe punkty przekazu dla polskich władz – zadbaliśmy o to, żeby równość małżeńska była widziana jako główny cel!

To nie wszystko – kolejne wieści w poniedziałek.

👏🌈 Słuchajcie, naprawdę możemy sobie pogratulować. Wspólnie daliśmy i dałyśmy mocny i jasny sygnał, że – powtarzamy do znudzenia – związki partnerskie to minimum, powinniśmy rozmawiać o równości małżeńskiej, a rodziny z dziećmi potrzebują ochrony prawnej dziś.

💙 Cała ta praca jest możliwa dzięki Tobie – wpłać darowiznę, a najlepiej ustaw comiesięczny przelew na Miłość Nie Wyklucza. Zróbmy sobie lepszą Polskę!

Po co ten manifest? Bo nieosiągalność tych liderów to czynnik decydujący o niepewnym losie ustawy. To premier Tusk ma największą siłę w rządzie i gdyby naprawdę chciał, mógłby ukrócić spór dotyczący związków partnerskich. To premier Tusk obiecywał, że związki partnerskie będą jednym z priorytetów nowego rządu. Nie wykazuje jednak zainteresowania tematem, więc całość ciężaru negocjacji spadła na ministrę Kotulę.

Dlaczego adresatem waszych listów jest też wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz tłumaczyć raczej nie trzeba. PSL wciąż jest przeszkodą na drodze rządu do pierwszego kroku w kierunku standardów europejskich w dziedzinie praw człowieka i równego, godnego traktowania swoich obywateli. Jednocześnie partia odmawia dialogu na ten temat, zbywając dziennikarzy i organizacje społeczne, oferując alternatywną ustawę, o którą nikt nie prosił, oraz konsekwentnie ignorując prośby o spotkania i rozmowę. Czy według PSL nie zasługujemy nie tylko na równe prawa, ale nawet na możliwość proszenia decydujących o nich polityków, by zmienili zdanie?

Podczas gdy w Polsce od ponad 20 lat kolejne rządy nie wprowadziły żadnej formy uznania prawnego związków par osób tej samej płci, również tych wychowujących wspólnie dzieci, równość małżeńska stała się standardem międzynarodowym w dziedzinie ochrony życia rodzinnego osób LGBT+. Kolejne kraje, które wprowadzały związki partnerskie, zmieniały je po kilku latach w równość, czyli otwarcie instytucji małżeństwa na wszystkie pary, niezależnie od płci. Do dziś postąpiło tak 39 państw świata, od Kostaryki po Tajlandię, w tym większość krajów Unii Europejskiej.

Według tegorocznych sondaży IPSOS i United Surveys prawo do małżeństwa dla par osób tej samej płci popiera 50-51% Polek i Polaków. Z kolei według sondażu CBOS poparcie wzrosło aż o 10 punktów procentowych w ciągu ostatnich 3 lat i wynosi dziś 44%.

Wnioski wyłaniające się z konsultacji wybrzmiały także w trakcie konferencji:

Na konferencji głos zabrali Hubert Sobecki z Miłość Nie Wyklucza i Olga Plesińska z Kampanii Przeciw Homofobii oraz zaproszone gościnie tworzące związki jednopłciowe.

Swoją perspektywę przedstawiły Karolina i Ola, mamy wychowujące wspólnie Olka i Jagienkę. Głos w imieniu rodziny zabrała Karolina: Uwierzcie mi, że trudno jest żyć w kraju, który każdego dnia nie daje nam poczucia bezpieczeństwa, w kraju, w którym nie mogę iść do lekarza z dziećmi bez uprzedniego okazania pełnomocnictw, w kraju, w którym w przypadku śmierci mojej partnerki, a matki biologicznej Olka i Jagny będę musiała udowodnić przed urzędnikami i sądem, że od 6 lat buduje więź emocjonalną z moimi dzieci i po odejściu Oli to ja powinnam sprawować opiekę nad nimi. Trudno jest żyć w kraju, w którym nie masz poczucia równości prawnej dla siebie i swojej rodziny. Zwracając się do polityków, Karolina dodała: Projekt ma zapewnić nam małą pieczę i tu apelujemy do polityków PSL — nie zabierajcie nam jedynego punktu, który nie rozwiąże naszych problemów jako mam, ale pozwoli na w miarę „normalne funkcjonowanie”. Ten punkt nie zmieni nic w waszym życiu, a w naszym tak wiele.

Głos zabrał także Krzysztof Zwierzchlejski, który musiał walczyć z polskimi instytucjami o prawo do pochówku swojego wieloletniego partnera — Łukasza — po jego tragicznej śmierci w czasie wymarzonych wakacji we Włoszech. Krzysztof nie mógł pojawić się na konferencji, ale przysłał list, który w jego imieniu odczytał Hubert:

Łukaszu! Właśnie dziś, 14 listopada, miała być nasza 15 rocznica. Rocznica w oczekiwaniu na wprowadzenie związków partnerskich w Polsce. Gdyby weszły w życie przed naszymi feralnymi wakacjami, mógłbym być z Tobą we włoskim szpitalu i dać Ci jeszcze więcej sił do walki o życie. Mógłbym też decydować o sprowadzeniu Twojego ciała i Twoim pogrzebie. Bez uwłaczających słów urzędników, że jestem nikim. Państwo Polskie zawłaszczyło moją żałobę. Niestety te słowa są wciąż aktualne. I choć może to zabrzmieć dziwnie — wierzę, że Twoja śmierć otworzy oczy rządzącym. Bo choć płacimy podatki i chodzimy na wybory, Polska wciąż odmawia nam podstawowych praw człowieka.

Konsultacje pokazały, że nasza społeczność potraktowała swoje obywatelskie obowiązki poważnie — czas, żeby to samo zrobili politycy.

Nasze małżeństwo jest ważne w 39 państwach na świecie, ale nie w Polsce. Polska nie chce nawet przyjąć go do wiadomości. Od dwudziestu lat odmawia uznania takich rodzin jak nasza i odsyła nas do notariusza, gdzie za małą część tego, co małżeństwa mają z automatu i za darmo, trzeba zapłacić kilkanaście tysięcy złotych. Od tych kwot pobierany jest VAT, tak więc państwo zarabia na naszym wykluczeniu. To coś więcej niż nierówność. To hańba — mówiła Renata Lis, pisarka i tłumaczka oraz żona Elżbiety Czerwińskiej, których zawarte w Danii małżeństwo nie jest uznawane w Polsce. Zwracając się bezpośrednio do premiera Tuska, Lis dodała: Pana obietnice z kampanii wyborczej zostały dobrze zapamiętane. „Dowiezienie” związków partnerskich do szczęśliwego finału to nie jest sprawa wyłącznie Lewicy, to również sprawa Pańskiego honoru.

Oddajemy głos prof. Jakubowi Urbanikowi, naszemu przyjacielowi i koordynatorowi listu:

„Podpisy zbieraliśmy w środowisku eksperckim, gdy projektu jeszcze nie było. List jednak nadal jest bardzo aktualny: opozycja wobec projektu ustawy na sztandary bierze znowu artykuł 18 Konstytucji. Bardzo wyraźnie mówimy, że »osiemnastka«, żadną przeszkodą nie jest, a wręcz nakazuje ochronę tęczowych rodzin. W dodatku projekt ustawy niestety nie chroni dzieci w takich rodzinach.

Jako prawnicy i prawniczki z mocą podkreślamy, że prawo nie wyklucza, tylko chroni: konstytucja zakazuje wszelkiej dyskryminacji, chroni życie rodzinne i prywatne. Ustawa o związkach jest konstytucyjną koniecznością. Do dzieła, politycy i polityczki!”

Pełną treść listu wraz z naziwskami osób sygnujących wklejamy poniżej:

List środowisk prawniczych do Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska

za pośrednictwem Ministry ds. Równości Pani Katarzyny Kotuli oraz
Przewodniczącego Komitetu Stałego Rady Ministrów Ministra Macieja Berka
do przedłożenia w trybie petycji

Zajmujemy stanowisko w toczącej się debacie na temat instytucjonalizacji związków partnerskich w naszym kraju, w odpowiedzi na zgłaszane wątpliwości natury prawnej co do takiego rozwiązania. Mamy nadzieję, że nasz głos – z konieczności ograniczający się do głównych tez – te wahania rozwieje.

Koronnym argumentem przeciwko regulacji dotyczących związków jest jej domniemana sprzeczność z artykułem 18 Konstytucji RP Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, który jakoby zawierał definicję legalną małżeństwa. Ochrona małżeństwa z kolei wykluczałaby wszelkie formy instytucjonalizacji związków, które stanowiłyby dlań alternatywę. To oczywiście błędne odczytanie normy.

Wprowadzenie związków partnerskich nie godzi w konstytucyjną ochronę małżeństwa. Byty prawne o celu zbliżonym do innych nie wykluczają ochrony swoich odpowiedników, a zwłaszcza w sytuacji, gdy instytucja małżeństwa pozostaje nadal zamknięta dla osób tej samej płci.

Konstytucja nie zna pojęcia domniemanego zakazu. Zabrania jedynie pewnych zachowań wprost – w myśl fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego, w którym to co nie jest zabronione, jest dozwolone. Nie zakazuje zatem instytucjonalizacji związków partnerskich. Co więcej, konstytucyjny zakaz wszelkiej dyskryminacji (artykuł 32) odczytany łącznie z nakazem prawnej ochrony wolności człowieka (artykuł 30), a także życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (artykuł 47), zobowiązują władze państwowe do jak najszybszego rozwiązania tej kwestii.

Teza ta znajduje uzasadnienie nie tylko w piśmiennictwie, ale też w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w ten sposób właśnie uzasadnia zadanie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycyjnego dotyczącego możliwości transkrypcji zagranicznego aktu zawarcia małżeństwa osób tej samej płci do polskich akt stanu cywilnego w sprawie C-713/23 (por. zwłaszcza punkt 5.3). Obowiązek taki wynika też wprost z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Przybyszewska i in. przeciwko Polsce – który zresztą powiela ustaloną linię orzeczniczą Trybunału w sprawie instytucjonalizacji związków osób tej samej płci przez Państwa sygnatariuszy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (patrz najbardziej dobitnie ostatnio Fedotova i in. przeciwko Rosji, wcześniej liczne inne wyroki, w tym Oliari i in. przeciwko Włochom).

Przypominamy przy tym, że wyroki te wydano na gruncie obowiązujących Polskę artykułu 8 w związku z 14 Konwencji. Z nimi tożsame są wiążące nas jako członka Unii Europejskiej art. 7 i 9, także 20 i 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (także przywoływane w stosownym orzecznictwie Trybunałów).

Prawo kształtuje normy społeczne, ale jest także ich pochodną. W chwili, gdy ponad 60% Polek i Polaków opowiada się za instytucjonalizacją związków partnerskich, czas by prawo o nie zadbało. Powracając do Artykułu 18 Konstytucji, podkreślamy, że deklaruje on prawną ochronę rodziny i rodzicielstwa. Rodzina prawnie nie jest zdefiniowana jako relacja oparta na węźle małżeńskim, rodzicielstwo natomiast nie ogranicza się do większościowej sytuacji dzieci wychowywanych w rodzinach heteronormatywnych. Pozwala nam to stwierdzić, że na Rzeczypospolitej ciąży prawny obowiązek zagwarantowania ochrony rodzinom tęczowym, jej brak jest niekonstytucyjnym aktem dyskryminacji.

Apelujemy zatem do Pana Premiera i kierowanej przezeń Rady Ministrów o jak najrychlejsze przedstawienie projektu ustawy gwarantującej prawa par jednopłciowych oraz prawną opiekę ich dzieci.

Osoby sygnujące:

Monika Płatek, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Jakub Urbanik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, osoba przewodnicząca Radzie Funduszu Prawo Nie Wyklucza

Mirosław Wyrzykowski, em. profesor Uniwersytetu Warszawskiego, sędzia TK w stanie spoczynku

dr Paweł Marcisz, adwokat

prof. Robert Grzeszczak, Uniwersytet Warszawski, Przewodniczący Komitetu Nauk Prawnych PAN

dr dr h.c. Hanna Machińska, Uniwersytet Warszawski

dr hab. Karolina Kremens. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Uniwersytet Wrocławski

Prof. Monika Namysłowska, Uniwersytet Łódzki

Prof. Monika Szwarc, Instytut Nauk Prawnych PAN

Sylwia Majkowska-Szulc, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

dr hab. Aleksandra Szczerba, Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim

Prof. Andrzej Wróbel, Uniwerstytet Jagielloński, sędzia SN w stanie spoczynku

Prof. Tomasz Giaro, Uniwersytet Warszawski

Agnieszka Frąckowiak-Adamska, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego

Grzegorz Wierczyński, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

Karolina Wierczyńska, profesor Instytutu Nauk Prawnych PAN

Natalia Kohtamäki, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Aleksander Cieśliński, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego

Anna Doliwa-Klepacka, profesor Uniwersytetu w Białymstoku

dr hab. Monika Domańska, Instytut Nauk Prawnych PAN

Magdalena Słok-Włodkowska, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Anna Zawidzka-Łojek, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Michał Balcerzak, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Uniwersytetu Szczecińskiego, przewodniczący Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej

Prof. Irena Rzeplińska, emerita, Instytut Nauk Prawnych PAN

Prof. Jacek Barcik, Uniwersytet Śląski

Prof. Dagmara Kornobis-Romanowska, Uniwersytet Wrocławski

Prof. Anna Wyrozumska, emerita, Uniwersytet Łódzki, Przewodnicząca Doradczego Komitetu Prawnego przy Ministrze Spraw Zagranicznych

dr Marzena Wojtczak, Uniwersytet Warszawski

dr Paweł Knut, adwokat

Sylwia Gregorczyk, adwokatka, Fundacja “Wolne Sądy”

Prof. Maciej Perkowski, Uniwersytet w Białymstoku

Prof. Wojciech Kocot, Uniwersytet Warszawski

Katarzyna Kędziora, radczyni prawna, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego

dr hab. Katarzyna Sękowska-Kozłowska, Instytut Nauk Prawnych PAN

dr Jakub Pawliczak, adwokat, Uniwersytet Warszawski

Prof. Eleonora Zielińska, emerita Uniwersytet Warszawski

dr Maciej Kułak, Uniwersytet Warszawski

dr Anna Rosner, MISH Uniwersytet Warszawski

dr Adam Ploszka, Uniwersytet Warszawski

dr Władysław Pęksa, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

dr Dominika Czerniak, Uniwersytet Wrocławski

dr Kaja Kowalczewska, Uniwersytet Wrocławski

dr Katarzyna Parchimowicz, Uniwersytet Wrocławski 

dr Ariel Przybyłowicz, Uniwersytet Wrocławski, radca prawny

dr Przemysław Buczkowski, adwokat, psycholog, Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

 Sebastian Gisbert-Madziar, LL.M. KU Leuven, King’s College London

adw. Marcin Czarniawski   

studentka Helena Pikała    

adw. Konrad Zawodziński    

adw. Grzegorz Kukowka  

mgr Karolina Kędziera, Uniwersytet Wrocławski  

r. pr Paweł Skrodzki, Stowarzyszenie Grupa Stonewall

dr Joanna Puchalska, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego

adw. Mariusz Paplaczyk   

dr Mateusz Wąsik, adwokat, autor książki „Związki osób tej samej płci. Konsekwencje braku regulacji w prawie polskim”

adw. Anna  Muranowicz-Paździerska  

dr Karol Przyborowski, Fundacja Art. 32 “Równe traktowanie”

dr Anna Czaplińska, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki

dr hab. Magdalena Paluszkiewicz, Uniwersytet Łódzki 

dr Justyna Czerniak-Swędzioł, Uniwersytet Jagielloński

dr Izabela Florczak WPiA, Uniwersytet Łódzki 

dr Michał Barański, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Joanna Połatyńska, profesor Uniwersytetu Łódzkiego 

mgr Nikola Nowak

mgr Michał Skóra, Uniwersytet Rzeszowski

dr hab. Magdalena Matusiak-Frączak, Uniwersytet Łódzki

Bartosz Cichocki, doradca podatkowy

dr hab. Cezary Błaszczyk, WPiA UW

🌚 Urszula Pasławska z PSL skrytykowała ustawę, nazywając ją „małżeńsko-podobną” i mówiąc, że należy z niej wyrzucić fragmenty dotyczące dzieci. O co chodzi? Nie o przysposobienie biologicznego dziecka partnera lub partnerki, bo ten niezwykle ważny postulat nie został w ustawie zawarty w ramach kompromisu właśnie z PSL. Żeby nie zostawiać tęczowych rodzin z dziećmi zupełnie na lodzie, ministerstwo Katarzyny Kotuli wprowadziło do projektu zapisy o tzw. małej pieczy pozwalające rodzicom społecznym na podejmowanie niektórych decyzji związanych z codziennym funkcjonowaniem ich dzieci. Najwyraźniej z tym również większość PSL ma problem i żąda, by istnienie i dobro dzieci wychowywanych w tęczowych rodzinach po prostu ignorować. Posłanka Pasławska ponownie zapowiedziała, że partia przedstawi swoją kontrpropozycję dla związków partnerskich, czyli ustawę Współlokator+ pozwalającą zadeklarować kogoś jako „osobę najbliższą” u notariusza.

🌚 Marek Sawicki, też z PSL, wiele razy w ciągu tego tygodnia był pytany o związki partnerskie, co bardzo nas cieszy. Dlaczego? Otóż to pokazuje, że Sawicki ze swoim butnym sprzeciwem wobec jakiejkolwiek życzliwości dla osób LGBT+ stał się negatywną twarzą PSL, a dziennikarze to podłapują. Oburzające jest też to, że poseł na Sejm w ramach swojej pracy odmawia praw osobom LGBT+, a gdy jest o to pytany, to mówi, żeby go o to nie pytać, bo takie sprawy go nie interesują. Sawicki nie jest jednak tylko bezczelny, ale też regularnie popisuje się zupełną niewiedzą na temat społeczności LGBT+ i jej postulatów. W tym tygodniu stwierdził na przykład, że ustawa Kotuli „de facto wprowadza równość małżeńską” oraz podważał liczebność społeczności LGBT+, mówiąc, że jeśli wyliczenia organizacji są prawdziwe, to w każdej gminie powinno być po 25 par jednopłciowych czekających na ustawę, a jakoś nie widzi ich w swoim biurze. Trochę trudno to nawet skomentować, ale może nie ma takiej potrzeby — jaki Sawicki jest, każdy widzi. Zwłaszcza wyborcy PSL, którzy wcale nie mają tak konserwatywnych poglądów, jak się niektórym wydaje.

🌚 Miłą odmianę od tych wypowiedzi wprowadziła Polska 2050 —- partia na swoim oficjalnym kanale poinformowała, że w całości poprze projekt ustawy o związkach partnerskich, a Adriana Porowska, nowopowołana ministra społeczeństwa obywatelskiego, obiecała, że będzie starała się przekonać koalicjantów, by również zagłosowali za związkami. To niezwykle ważne dla sprawy, bo te kilkanaście głosów brakuje, by ustawa przeszła przez Sejm. Raczej nie ma się co łudzić, że poparcie prędzej znajdziemy w PiS czy Konfederacji niż w PSL, ale trudno przekonywać ludzi, którzy nie chcą rozmawiać. Potrzebujemy jak najwięcej posłańców!

🌚 Choć kardynał Nycz nie jest politykiem, Kościół ma w Polsce tak duży wpływ na politykę, że nie sposób zignorować jego wkładu. I tutaj pojawia się zaskoczenie, bo kardynał Nycz… niejako poparł ideę związków partnerskich, stwierdzając, że trzeba tolerować poglądy ludzi, którzy to postulują, a Kościół nie będzie się mieszał w proces legislacyjny. Innymi słowy — polski kardynał okazał się bardziej tolerancyjny i wyrozumiały niż część posłów PSL. Niestety, fala zainteresowania tą wypowiedzią doprowadziła do szybkiego dementi ze strony rzecznika warszawskiej archidiecezji, który spieszył zaznaczyć, że Nycz wyraził się niejasno, a związki partnerskie są „błędem moralnym”. Kamień z serca, Kościół nadal w średniowieczu 🥰

W kolejnych tygodniach będziemy regularnie podsumowywać takie wypowiedzi, więc wpadajcie na nasze profile, żeby być na bieżąco. W międzyczasie zachęcamy do wzięcia udziału w konsultacjach projektu ustawy — wejdźcie na link w bio/komentarzu i podpiszcie się pod naszym stanowiskiem albo napiszcie swoją wiadomość.